↑ Powrót do Artykuły

Hoki Ryu

Hoki ryu jest jedną z mniej znanych i jednocześnie jedną z najstarszych japońskich szkół sztuk walki.
Katayama Hisayasu

Katayama Hoki no Kami Hisayasu no Fujiwara

 

Założona została przez mistrza Katayama Hoki no Kami Hisayasu no Fujiwara (1575-1650), który studiował sztuki walki u wielu znanych mistrzów swojej epoki. Początkowo praktykował u swojego wuja, Shoana, technikę walki mieczem zwaną IAI JUHATTO, następnie pobierał nauki od jednego z największych szermierzy w historii sztuk wojennych a mianowicie od Hayashizaki Jinsuke Shigenobu (1542-1621). Jednak iai mistrza Jinsuke okazało się niewystarczające dla potrzeb Katayamy, został wiec uczniem znakomitego mistrza Hisamori Takenouchi (1502?-1595) twórcy szkoły Takenouchi, która nauczała iai, koshi no mawari , hade, posługiwania się wakizashi, yoroi doshi, jo, naginata oraz hojo jutsu.

 

Hisayasu wybrał pewne techniki z poznanych systemów dostosowawszy je do własnych potrzeb i wyruszył na musha shugyo doskonaląc swoją technikę i poszukując nowej wiedzy. Stoczył wiele pojedynków zarówno z użyciem broni jak i bez niej, znany był z używania miecza o długości 3 shaku i 3 sun czyli prawie 100 cm ostrza(cały miecz musiał robić olbrzymie wrażenie biorąc pod uwagę wzrost japończyków i to że był używany do iai, a mistrz był słynny ze swojej niesamowitej szybkości ).

 

Podczas medytacji i modlitw w świątyni boga Atago w Kioto( świątynia ta ma takie samo znaczenie dla wojowników z południowej Japonii jak świątynia Katori w centrum kraju i związana jest z powstaniem wielu znanych szkół), po siedmiu dniach Hisayasu doznał objawienia w Dzień Nowego Roku, ukazał się mu ideogram „KAN”(który morze oznaczać przebić lub przebijać, przekłuwać), stał się podwaliną zasad szkoły nazwanej oryginalnie IKKAN RYU czyli szkoła jednego kan, inaczej szkołą „jednego pchnięcia”- wyjaśnienie zamieszczone jest w części opisującej techniczna strukturę szkoły.

 

Po uzyskaniu pewnej sławy eksperta sztuk wojennych przyją posadę nauczyciela rodu TOYOTOMI. W tym czasie Katayama Hisayasu nosił nazwisko Kampaku Toyotomi Hidetsugu.
W roku 1610 Hisayasu zademonstrował swoje umiejętności przed cesarzem GOYOUZEI. Cesarz po obejrzeniu pokazu, który wywarł na nim wielkie wrażenie, nadał Hisayasu tytuł „ju goi no ge hoki no kami” co oznaczało, że miał równa rangę z daymio.

 

Po klęsce rodu Toyotomi mistrz odmówił propozycjom wstąpienia na służbę kilku możnowładcą i osiadł w Suo no kuni, obecnie Iwakuni i mieszkał tam aż do śmierci wieku lat 75.
Szkoła mistrza Katayamy Hisayasu znana była pod wieloma różnymi nazwami począwszy od oryginalnej nazwy Ikkan ryu przez Katayama Hoki ryu, Batto Hoki ryu, Katayama ryu itd.. Obecnie najczęściej występująca nazwa jest Hoki ryu i Katayama Hoki ryu , często używane dla podkreślenia techniki nauczanej w danym dojo, drugiej z wymienionych nazw używają te nieliczne dojo, w których naucza się jeszcze koshi no mawari jako odrębnego systemu.

 

Wiele szkół używających nazwy Hoki to niestety tylko wytwory dzisiejszych nauczycieli łączących różne tradycje, stąd na przykład w jednej z linii mówi się o ponad 100 kata iai jutsu podczas gdy główna linia naucza około 30 kata w trzech grupach omote, chuden i okuden. Największy problem jest z poziomem okuden i walką wręcz , zwartość tych działów zmienia się w zależności od przekazu n.p. Hoshino ha Hoki ryu różni się od pozostałych specyficznym noto oraz tym że techniki jujutsu pochodzą ze szkoły Shiten.

 

Oryginalnie szkoła Hoki nauczała iai jutsu , ken jutsu z wykorzystaniem nodachi, koshi no mawari, bo jutsu, jo jutsu, naginata, posługiwania się wakizashi, wachlarzem i innej kobuki. Podkreślić należy, że techniki walki bo, jo, tessen, ćwiczone były jako część koshi no mawari.

 

Mistrz Katayama Hisayasu podkreślał zawsze gotowość do walki i nie odżegnywał się od używania różnych trików i różnej broni zarówno w zwarciu jak i na dystans. Innym charakterystycznym rysem szkoły jest to że wiele technik służy do obrony osób trzecich przez co Hoki ryu była wymarzoną szkołą dla gwardii przybocznych daymio, dotyczyło to w równym stopniu walki wręcz jak i iai jutsu (z tego powodu wiele kata zaczyna się w miejscu- strażnik stojący przed wejściem do pałacu, kiedy był atakowany z zaskoczenia rozpoczynał akcję z pozycji stojącej bez dodatkowych przyruchów itd.).

 

Techniki walki iaijutsu maja swoją cechę szczególną mianowicie użycie pchnięcia soete tsuki (patrz nazwa szkoły) walka w krótkim dystansie, i techniki nadające się do użycia nawet w małych pomieszczeniach , wiele kata zakłada istnienie ściany za plecami ćwiczącego lub za plecami jego przeciwnika.
Swoistym znakiem rozpoznawczym szkoły jest ganryu no kamae „smocza pozycja” wyrażająca stan najwyższej koncentracji i gotowości do dalszego działania.

 

Szkoła Hoki została upubliczniona w zeszłym stuleciu przy okazji tworzenia SEITE IAI GATA . Obecnie poza Japonia istnieje kilka ośrodków w Europie i Ameryce o różnych liniach nauczania, w samej Japonii istnieje kilkanaście dojo Hoki ryu, które z różnym powodzeniem egzystują w dzisiejszym świecie ( niektóre liczą sobie po kilkudziesięciu członków ale autor zna takie w którym poza nauczycielem jest jeszcze tylko czterech uczniów).

 

Co do zawartości szkoły to przedstawione zostaną tylko dwa poziomy iaijutsu, jako ogólnie dostępne (przynajmniej z nazwy) poziom okuden i koshi no mawari oraz kobuki pozostanie tajemnica tak jak było do tej pory z dwóch względów. Po pierwsze autor nie został upoważniony do wyjawiania okuden iai jutsu (jest wciąż uczniem i nie posiada wystarczającej wiedzy w tym zakresie), koshi no mawari tylko dla wybranych uczniów (także nie całość), a po drugie w szkole Hoki nauczanie okuden zawsze odbywało się ustnie bezpośrednio od mistrza do ucznia, często tylko jeden uczeń na raz.

 

Być może przyczyniło się to do utracenia części wiedzy niewiele dojo uczy więcej niż iai i koshi no mawari, niektóre uczą szczątkowego systemu kumi tachi- nodachi.

 

Na koniec tego krótkiego rysu historycznego i technicznego przedstawiam główne przesłanie mistrza Hisayasu:

 

„ARASOI NO NAI NO GA BU NO RISO”
CZYLI
IDEAŁEM SZTUK WALKI JEST NIE WALCZYĆ
Hoki Ryu Kata

Omote

Osae nuki
Kote giri
Kiri tsuke
Nuki dome
Tsuki dome
Shiho kanakiri

Chu-den

Hiza dume
Mune no katana
Okkake nuki
Kaeri nuki
Issa soku
Mukou dume
Naga rouka
Kissaki gaeshi
Shiho dume
Autor: Radosław Januszkiewicz