↑ Powrót do Iaido

ZNKR Zasady i Regulacje Zawodów Iaido

Jest to artykuł, który otrzymałem od Jock’a Hopson’a
Sensei podczas kursu sędziowskiego jaki odbył się w Warszawie w październiku
poprzedniego roku. Wersja angielska ukazała się swego czasu na iaido.info.pl.
Jednak po pewnym, nie krótkim czasie, udało mi się ją przetłumaczyć na polski.

Pojęcia Ogólne

Artykuł 12 książki „The Regulations on Iaido Shiai and Shinpan” mówi o punktach, które powinny być brane pod uwagę podczas
sędziowania.

1. „Głębokość praktyki” (poziom zaawansowania)*

2. Reigi: poprawne podejście i etykieta

3. Technika:
A. dokładność nukitsuke i kiritsuke
B. dokładność sayabanare – moment, w którym miecz opuszcza saya, oraz kąt natarcia hasuji.
C. dokładność chiburi
D. dokładność noto

4. Kokorogamae:
A. spokój
B. metsuke
C. duch, koncentracja, dystans i rozłożenie ruchów w czasie (timing).

5. Ki Ken Tai no Ichi. Duch (umysł)*, miecz i ciało w jedności.

6. Efektywność Iai jako sztuki walki.

 Jak interpretować „Głębokość praktyki”

a. Kurai dori – Pierwotnie ZNKR Iai miało na celu uczyć Kendoków, w taki sam sposób w jaki Shidachi w Kendo no Kata pokazuje, jak pokonać przeciwnika po przez pokazanie postawy pełnej pewności siebie. Dlatego też pokazanie takiego samego „kurai dori” jest ogromnie ważne w Iaido, szczególnie przeciwko wyimaginowanemu przeciwnikowi.

b. Hin-i / Kigurai – Iaidoka powinien jednoznacznie pokazać, że jest w stanie „odepchnąć”, przytłoczyć przeciwnika swoim duchem.

c. Jo-Ha-Kyu – nazywane również „Ma” i odnosi się do timing’u, lub bardziej dokładnie balansu pomiędzy szybkimi i wolnymi ruchami. Jest to bardzo ważny aspekt, a w szczególności w meczu pomiędzy doświadczonymi zawodnikami. Podobnie ważne jest Kan-Kyu-Kyo-Jaku, czyli balans pomiędzy szybkimi i wolnymi, oraz twardymi (silnymi)* i miękkimi (delikatnymi)* ruchami, oraz umiejętne wykorzystanie różnic pomiędzy nimi.

d. Kasso-teki – (wyimaginowany przeciwnik)* Czy metsuke (wzrok)* zawodnika pada na odpowiednie pozycje przeciwników? Czy zawodnik tnie i wykonuje pchnięcia w odpowiednie miejsca.

e. Cięcie – sędzia powinien osądzić, czy po cięciu następuje „Seme”, postawa atakująca, oraz czy przy cięciu monouchi miecza było poprawnie wykorzystane. Należy pamiętać, że tsuka służy do manewrowania, kierowania mieczem, część od habaki do połowy miecza służy do blokowania ataków, kolejna 1/4 część służy do odbijania ataków, a ostatnia do cięcia. 

f. Dźwięk miecza – dźwięk jaki wydaje miecz podczas cięcia powinien być krótki lecz ostry. Ważne jest to aby miecz osiągną maksymalną prędkość przed dosięgnięciem celu. Prędkość cięcia można „usłyszeć”, im wyższy dźwięk, tym większa prędkość.

g. Te-no-uchi – oczywiście, są miecze ciężkie oraz lekkie. Jednakże, ciężkie, mocne cięcie nie powinno być stawiane ponad dynamiczny ruch. Dynamika ruchu jest zawsze związana z poprawnym te-no-uchi, które pozwala przenieść całą siłę i skoncentrować w monouchi. 

Jak oceniać „Kokoro-gamae”

a. Spokój – spokój serca jest widoczny w oczach oraz postawie zawodnika.

b. Metsuke – metsuke nie powinno być jedynie brane pod uwagę jako „enza no metsuke”; zawodnik w czasie przygotowania do cięcia powinien zawsze patrzeć na cel. Rozróżnić należy także takie aspekty jak „kan” czyli patrzenie sercem, a „ken”, patrzenie oczami. Praktycznie rzecz biorą zawodnik powinien raczej „czuć” Iai, niż jedynie je wykonywać. 

c. Duch – duch Iaidoki powinien być tak mocny, iż powinien powstrzymać przeciwnika przed wyciągnięciem miecza. Jeżeli, mimo braku chęci, jesteśmy zmuszeni do cięcia, aby uchować własne życie, to cięcie musi być ostre, zdecydowane i ostateczne.

d. Zanshin – poprawny zanshin powinien być skierowany nie tylko do pokonanego przeciwnika, lecz do wszystkich potencjalnych oponentów w otoczeniu.

e. Dystans i timing – przy rozważaniu odpowiedniego momentu na zareagowanie na ruchy przeciwnika zawsze dochodzimy do problemu dystansu i timing’u (dobrania odpowiedniego momentu na wykonanie ruchu)*. Podjęcie decyzji czy zaatakować przed jakimkolwiek ruchem przeciwnika, czy może poczekać i zareagować na jego atak; zawsze będzie skutkować innym dystansem i timing’iem. Dlatego też ogromnie ważną rzeczą jest aby zawodnik pokazał, że jest w pełni świadomy odległości od przeciwnika, czy przeciwników.

Bardzo ważne

Jeżeli chodzi o ZNKR Iai, jedynie formy Ukenagashi i Kesagiri zakładają „zaproszenie” przeciwnika do ataku. W pozostałych formach
należy atakować z uczuciem „degashira”, to znaczy dokładnie w momencie gdy przeciwnik chce zacząć swój ruch.

Ki Ken Tai no Ichi

Podstawowe podejście ZNKR Iai zakłada, że przeciwnik może zostać powstrzymany w momencie gdy my przejmiemy inicjatywę … Dlatego też należy dostosować pewne ruchy do ruchów przeciwnika. Reasumując nie należy ciąć po tym jak stopa zakończy swój ruch, a raczej pozwolić ciału i mieczowi poruszać się razem, w harmonii. 

Pamiętajcie proszę, że nie jestem zawodowym tłumaczem i jeżeli pojawiły się jakiekolwiek błędy to nie były one umyślne.

* przypisy tłumacza.

MS